Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne ait Başkent Doğalgaz Dağıtım A.Ş., dün yapılan utanç verici ihaleyle 1 milyar 610 milyon dolara Mehmet Kutman’ın sahibi olduğu Global Yatırım Energaz’a satıldı.

Global Yatırım, İsrailli Sami Ofer’le girdiği şaibe ve usulsüzlük dolu, iptal edilmiş ihalelerle tanınıyor.

Halka açık biçimde gerçekleştirilen özelleştirme ihalesi tepkilere neden olurken, satış için verilen rakam da “peşkeş” yorumunu doğruladı.

Halkevleri salonda protesto etti

İhale başladığında salonda bulunan Halkevleri üyeleri, ihalenin iptal edilmesine yönelik taleplerini dile getirerek, “Halkın enerji hakkını savunmaya çalışıyoruz. Bu ihale yapılamaz” dedi.

Güvenlik görevlilerinin sert müdahalesiyle protestocular salon dışına çıkarıldı.

Özelleştirme prensleri ilgi gösterdi

Komisyon başkanlığını Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Vekili Zübeyir Arık’ın yaptığı ihaleye, Akfen Holding, Gaznaturel-Nurol Holding, Limak Holding, Çalık Enerji Elektromed ve Global Yatırım Energaz katıldı.

İhaleye yerli ve yabancı 39 firma başvurmuş, bunlardan 17’si bilgi odasına girmişti. İhaleye katılması beklenen Rus gaz devi Gazprom ise teklif vermemişti.

İhaleye katılan firmaların, AKP döneminde gerçekleştirilen liman, havaalanı, vb. altyapı özelleştirmelerinde sıkça adı geçen firmalar oldukları dikkat çekti.

Akfen, Nurol ve Limak çekildi

İhaleye katılan altı firmadan yazılı tekliflerin alınması sonucunda en yüksek teklif 1 milyar 601 milyon dolar oldu. Daha sonra komisyon kararı uyarınca yazılı teklif veren altı firmadan en düşük teklif veren üç firma elendi. Kapalı tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde elenen firmalar Akfen Holding, Gaznaturel-Nurol Holding ve Limak Holding oldu.

At pazarlığını aratmadı

İhalede, daha sonra açık artırmaya geçilirken, kapalı teklifte verilen en yüksek tutar olan 1 milyar 606 milyon dolarlık rakam ihale başlangıç tutarı olarak belirlenirken, artırım aralığı da 1 milyon dolar olarak belirlendi. Daha sonra sözlü turlara geçildi.

Sözlü turda Çalık Enerji ve Elektromed A.Ş. ilk turda çekilerek sürpriz bir duruma neden oldu. Diğer iki firmanın çekilmesi üzerine, Global Yatırım Energaz, açılış rakamında kararlı olduğunu ve son teklifinin 1 milyar 606 milyon dolar olduğunu açıkladı.

Şirketin bu açıklaması üzerine, İhale Komisyon Başkanlığını yürüten Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Vekili Zübeyr Arık’ın yalvarmaları eşliğinde utanç verici diyaloglar yaşandı. At pazarlığını andıran diyaloglarda, bizzat “at” göndermeleri yapıldı. Giderek Ankara Belediyesi’nin Global firmasına yalvarmasına dönüşen utanç pazarlığında şu ifadeler yer aldı:

"Global: Teklifi artırmak istemiyoruz.

Arık: Lütfen Ankara'yı memnun edecek bir rakamı duymak istiyoruz. Yakışan da odur. Son bir teklif, lütfen görmek istiyoruz.

Global: Sayın Başkan teşekkür ederiz. Biz Ankara’yı seviyoruz, bu teklifi onlar için yaptık. Biz bu rakamda bağlıyız.

Arık: Ankaralıyı sevmek böyle olmasa gerek.

Global: Tek başımıza değiliz, konsorsiyumuz. Tekrar dışarı çıkmak istemiyoruz. Teklifimize bağlıyız.

Arık: Yukarıda herkes Arap atı gibi devam edeceğiz diyordu. İnanın çok ümitliydik, diğer arkadaşlardan da ümitliydik. Son kez rica ediyorum, bir daha görüşme yaparsanız... Mehmet Bey (Kutman) zamanımız çok, zaman istiyorsanız biz sabaha kadar da kalırız. Yeter ki Ankaralı adına rakam yüksek olsun. Ankara, Türkiye bizi izliyor.

Global: Biz zaten İngiliz atı gibi gittik.

Arık: İngiliz atı gibi gitmedik. Arap atı bekliyorduk ama maalesef olmadı. Mehmet Bey lütfen…

Global: Bu kadar ısrarınız üzerine teklifi 1 milyon dolar daha artırıyoruz.

Arık: Gelin şunu düz yapın, 10 yapalım…

Global: Kusura bakmayın bunların hepsi fizibilite neticesinde yapılıyor.

Arık: Gelin şunu 10 yapalım lütfen. Ankaralı şunu izliyor. Özellikle rica ediyorum. Bu 4 milyon dolar da Ankaralıya yatırım olarak dönecek. Siz Ankara’ya gelince rahat bir üst geçitten geçeceksiniz, güzel bir parkı göreceksiniz. Lütfen rica ediyorum…

Global: Kabul ediyoruz 1,610…

Arık: Teşekkür ediyoruz., sağolun.

İhaleyi kazanan Global Yatırım Energaz, toplam 3 milyar 158 milyon metreküplük gaz tüketimini karşılayacak. 10 yıl süreyle abonelerden 5,5 sent bedel tahsil edecek. İhale kapsamına BOTAŞ ile mahkemelik olunan Baymina Doğalgaz Santrali de alındı.

Ofer’in kirli eli

Mehmet Kutman’ın sahibi olduğu Global Yatırım, İsrailli ortağı Sami Ofer ile bugüne kadar girdiği şaibeli özelleştirme ihaleleri ile tanınıyor. Hemen hemen kazandıkları her ihale Danıştay’a takılan ve önemli bir kısmı iptal edilen şaibeli ortakların şaibeli ihaleleri arasında şunlar yer alıyor:

TÜPRAŞ hissesinin satışı: Özelleştirme İdaresi’nin Mart 2005’te Tüpraş’ın yüzde 14,76’lık hissesini blok olarak satarken, alıcı tarafa Kutman’ın aracı kurumu Global Yatırım aracılık etti. 446 milyon dolar tutarlı hisselerin daha sonra Kutman’a çeşitli projelerde ortaklık yapan İsrailli işadamı Sami Ofer tarafından satın alındığı ortaya çıktı. Petrol-İş’in açtığı davada hisselerin alcı taraftan geri alınarak Özelleştirme İdaresi’e iadesi için karar çıktı. Ancak Ofer hisseleri iade etmedi. Bunun üzerine ÖİB, dava açtı.

Galataport ihalesi: Global, İsrailli ortağı Sami Ofer’le birlikte Galataport olarak bilinen Karaköy Kuruvaziyer Limanı işletmesi ve çevre düzenlemesi projesini kazandı. Eylül 2005’te yapılan ihaleyi 3,5 milyar Euro’luk teklifle kazanan Global-Ofer ortaklığının 49 yıl vadeye uzanan ve ilk yıllarda tahsilat miktarı çok düşük olan ödeme planı (ilk 4 yılda ödenecek tutar 3,5 milyar Euro) tepki çekince ihale iptal edildi.

Global Yatırım'ın satışı: Kutman’ın İtalyan Sanpaolo IMI Grup’la işbirliğinde de işler yolunda gitmedi. Global Menkul Değerler’in yüzde 20’sinin Banca IMI’ye satışı için 2005’te niyet mektubu imzalandı ve hisse devri aynı yıl yapıldı. Fakat sonra işler tersine döndü. IMI yüzde 70.1'lik hisseyi almadığı gibi yüzde 20’yi de iade etti.

Kuşadası Limanı: Kutman, ihalede aldığı Kuşadası Limanı’nın satış sürecinde de büyük problemler yaşadı. Kıyı Kenar Yönetmeliği’ne aykırı uygulamalar yapıldığı iddiasıyla davalar açıldı. Yönetmeliğin alışveriş merkezi yapılmasının önünü açacak şekilde değiştirildiği iddialarının ardından uzun süren hukuki mücadeleyi kazanan Kutman ve Ofer, limanın sahibi oldu.

Club Med: Emekli Sandığı’nın Fransız Tatil Köyü olarak bilinen Kuşadası Tatil Köyü (Club Med) Mayıs 2005’te 34,5 milyon dolara Global ve İsrailli ortağı Ofer’in şirketine ihale edildi. 300 milyon dolarlık yatırım planına karşın imar probemleri bitmek bilmeyen projeyle ilgili son olarak idare mahkemesi durdurma kararı verdi.

İzmir Limanı: Özelleştirme İdaresi’nin Temmuz 2007’de satışa çıkardığı İzmir Limanı’nı 1 milyar 275 milyon dolarlık teklifle, Global, Uzakdoğulu ortağı Hutchisson ve EİB ortaklığı kazandı. Satış Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından onaylandı. Ancak Liman-İş Sendikası’nın açtığı davada Danıştay dün yürütmeyi durdurma kararı verdi. İhalenin geleceğini ana karar belirleyecek.

15/03/2008
sol