Eski AKP Diyarbakır Milletvekili Aziz Akgül'ün çabasıyla açlık sınırındakilere gıda, giyecek ve yakacak yardımı için hayata geçirilen gıda bankaları 'kontrolden çıktı'. Çoğu AKP'li belediyeler ve İslamcı kuruluşlarca açılan gıda bankalarının sayıları bile belli değil. Akgül en son 45 olarak hesapladığı banka sayısının 60'ı geçmiş olabileceğini söylerken, denetim için 'Gıda Bankaları Birliği' öneriyor. Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) ise "Son kullanma tarihi geçmiş ürünler yoksullara gönderiliyor" diyor.

Bir dernek, vakıf ya da belediye bünyesinde yoksullara gıda, yakacak ve giyecek yardımı yapılmasını öngören gıda bankası projesi dördüncü yılına girdi. Akgül, bankanın hedef kitlesinin açlık sınırındaki 600 bin kişi olmasını öngörüyordu. Uygulama, yoksulluk sınırındakileri kapsamıyordu. Bu kesime 'mikrokredi' verilmesi planlanıyordu.

Zamanla değişik isimler altında onlarca gıda bankası kuruldu. Akgül'ün 'Türkiye İsrafı Önleme Vakfı' bünyesinde kurulan Diyarbakır Gıda Bankası, en organize olanlardan. Yine Diyarbakır'da, altı mahallede şube açan Hayır Kapısı Derneği ve Konya'daki Dost Eli Derneği çok etkin. Dernek yerel TV'de program yapıyor, aracıyla yardım dağıtıyor. İstanbul Üsküdar'daki Gönül Kuşağı Yardımlaşma Derneği de Anadolu Yakası'nda adını duyurdu.

Bankalardan çoğunun esin kaynağı, AKP iktidarıyla birlikte 'kamu yararına çalışan dernek' statüsüne alınarak izinsiz bağış toplama yetkisi kazanan Deniz Feneri gibi İslami yardım kuruluşları.

AKP'li belediyeler gıda bankacılığında başı çekiyor. Örneğin Siirt Gıda Bankası'na, AKP'li Siirt Belediyesi'nin Fen İşleri Müdürü Adnan Gülyeşil başkanlık yapıyor. AKP'li belediyeler ve gıda bankalarından bazıları şunlar: Sivas Hayat Ağacı, Uşak Yardım Eli, Şanlurfa Yoksulluk ve İşsizlikle Mücadele, Gaziantep Büyükşehir Yardım Gönüllüleri dernekleri ile Konya Büyükşehir Belediyesi, Akşehir ve Bursa Yenişehir gıda bankaları. Doğrudan AKP'li belediyeye bağlı olmayıp AKP ile hareket eden bankalar da var. Antalya'daki Kepez Denizyıldızı Sosyal Yardımlaşma Derneği'nin başkanı AKP'li Belediye Başkanı Erdal Öner'in eşi Mümine Öner. Afyon Yarım Elma ve Seydişehir Gönül Bağı da bu tür gıda bankaları.

Bunun yanı sıra CHP'li Çankaya, Çiğli ve Karşıyaka Belediyeleri de banka açtı. Ayrıca DTP'li Diyarbakır Belediyesi'nin desteklediği 'Sarmaşık' gıda bankası var. Bankalardan bazıları belirgin bir İslamcı çizgi izliyor. İzmir İnsan-Der, Ankara Sami Efendi Vakfı, Sinop Şefkat Yağmuru, Batman Dost El ve Diyarbakır Hayır Kapısı dernekleri bunlardan bazıları.

Gıda bankası fikrinin yaratıcısı Aziz Akgül, 45 bankadan haberdar. Ancak bu sayının, belediyelerin devreye girmesiyle 60- 65'e çıktığını belirtirken, belirsizliğe Gıda Bankaları Birliği'nin kurulamamasını gerekçe gösteriyor:

"2004'te Gıda Bankaları Kanunu çıktığı zaman önerdim. Tarım Bakanlığı, yönetimde müsteşar yardımcısı görevlendirmek istedi. 'Bu bir sivil toplum kuruluşu, idarede bakanlık görevlisi olur mu?' diye itiraz ettim. Vekillikten ayrılınca da kaldı. Ama mutlaka olmalı."

TÜDEF Başkanı Çetin ise projeye tepkili:

"AKP hükümeti, sosyal devlet temel ilkelerini uygulamak yerine toplumu gıda bankacılığı yoluyla sadakaya alıştırıyor. Bu bağımlılığın sonucu da politik bağımlılık, oy bağımlılığı. Uygulama işverenlere de stoklarını eritme olanağı veriyor. Gıda güvenliği ve son kullanım tarihi konusunda kontrol yok. İstismar, gıda bankacılığı kurulduğu günden beri var."

11/03/2008
radikal