Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Dünya Bankası'nın ortaklaşa düzenlediği 'Türkiye'de Elektrik Arz Güvenliği Çalıştayı'nda, Türkiye'nin orta ve uzun vadede elektrikte arz güvenliği sorunuyla ilgili çarpıcı değerlendirmeler yapıldı.

2009'da açık artacak

"Enerji açığı geliyor, tedbir alınmalı" görüşünde birleşen enerji bürokratları ve özel sektör temsilcilerine göre, ekonomi yılda yüzde 6 büyümeye devam ederse 2015 yılında elektrik talebi 300 milyar kWh'ye ulaşacak. 2009 yılından itibaren, ciddi bir elektrik arz açığı sorunuyla karşı karşıya kalınacak, önlem alınmazsa 2012 yılında 40 milyar kWh'lık bir açık ortaya çıkacak.

Enerji Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Bekir Aksoy, elektrik arzı konusunda 2008 yılı yaz aylarında pik saatleri karşılamada sorunlar yaşanacağına, 2009'dan itibaren de arz açığı yaşanacağını söyledi. Aksoy, sorunun çözümü için öncelikle ulusal düzenlemelerin netleştirilmesi, orta ve uzun vadeli bir plan çıkarılması, kamunun elindeki santralların rehabilite edilmesi, elektrik üretiminde özelleştirilmesinin tartışılması gerektiğine işaret etti.

Kaçak büyük

40 bin megavatlık (MW) elektrik üretim gücü olmasına karşın 26 bin MW'lık tüketimi karşılamada zorlanıldığını anlatan Aksoy, EÜAŞ'nin elindeki santralların rehabilite edilmesi gerektiğini vurguladı.

TEDAŞ Genel Müdürü Haşim Keklik ise her yıl 12-13 milyar kWh'lik yıllık yeni enerji üretimi gereğine vurgu yaparken, 174 milyar kWh'lik tüketimin yüzde 5,5-6'sının da teknik kayıp olduğunu, 14,5 milyar kWh'lık elektrik hırsızlığı yapıldığını, kaçağın önlenmesi halinde en az 5,5 milyar kWh elektrik tasarrufu sağlanacağını söyledi.
Enerji İşleri Genel Müdürü Budak Dilli ise proje ömürleri dikkate alındığı zaman yakın dönemde bir sıkıntı ile karşılaşılabileceğini, fakat uzun vadede yatırımlar tamamlandığı zaman ve 40 bin MW civarındaki kurulu güç verimli bir şekilde çalıştırıldığı zaman sorunların aşılabileceğini söyledi. Zorlu Holding Enerji Grubu Başkanı Murat Sungur Bursa, 10 yıl içerisinde oldukça uzun süreli ve akut sıkıntılar yaşanabileceğine dikkati çekti. Murat Sungur Bursa şöyle konuştu:

"Enerji sektöründeki yatırımcılık kuş kafesi serbestisi içindedir. Tamamen hür ve özgür başka sektörlere benzemez. Bu alana yatırım yapmamızı istiyorsanız önce uygun yatırım ikliminin oluşturulması gerekiyor. Uygun bir ortam olduğu zaman, uygun yatırımcılarla bu arz sorunu aşılabilir. Zorlu Enerji olarak yurtdışında şu anda 2 milyar dolarlık yatırım yapıyoruz. Bunun katbe- katını yurtiçine de yapabiliriz. Ama yatırım ortamının iyi olduğunu düşünmüyoruz. Hemen gideceğimiz anlamına gelmiyor ama biz özel sektör olarak doğalgaz santrallarımızı söküp başka ülkelere götürdüğümüz zaman ne kadar gelir sağlarız diye fizibilite çalışması bile yapıyoruz."

Nükleer için uzlaşma şart

Zorlu Enerji olarak nükleer santrala hiç tereddüt etmeden yatırım yapabileceklerini belirten Bursa, "Nükleer bir ihtiyaçsa topluma 1-2 santralla bu iş bitecekmiş gibi yansıtılmamalı. 10'lu, 20'li, 30'lu santrallar düşünmeliyiz önümüzdeki 50-60 yılda. Fakat nükleer santral mutlaka toplumla mutabakat sağlanarak yapılmalı" diye konuştu.

'Yatırım ortamı kötü'

Gama İnşaat Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Süreyya Yücel Özden ise elektrikte fiyat politikası oturmadığı sürece özel sektörün bu alana yatırım yapmayacağını söyledi.
Enerji Bakanı Hilmi Güler'in elektrikte fiyatlandırma politikası ile Türkiye'ye büyük katkı sağladığını sık sık dile getirdiğini belirten Özden, "Acaba bu fiyat politikasının bir taraftan da ülkemizi çok kötü noktalara doğru götürdüğünü düşünüyor musunuz" dedi.

Özden, Gama olarak bu sektöre yatırım yapmaya talip olduklarını, fakat yatırım ortamının iyi olduğunu düşünmediğini sözlerine ekledi. Çalıştay sonrasında arz güvenliğinin sağlanması için dağıtım özelleştirmelerinde yeni tarih verilmesi,kayıp ve kaçakların azaltılması, fiyatların serbest piyasada oluşması, nükleer santral yapımının netleştirilmesi önerileri yapıldı.

03.03.2007 Radikal