| GDO'lu Gıdalardan Kaçınmanın Yolları (Çev.: Dünya ATAY) |
|
|
| Cuma, 26 Aralık 2008 | |
|
Önsöz ve Açıklama Okumakta olduğunuz metin,Center for Food Safety and Institute for Responsible Technology tarafından “NON-GMO SHOPPING GUIDE- How to avoid foods made with genetically modified organisms (GMOs)” ismiyle ABD vatandaşları için hazırlanmış broşürün Türkçeye çevrilmiş şeklidir. Bilindiği üzere ABD, dünyadaki GDO’lu ürünlerin en çok üretildiği ve tüketildiği ülke olup, Amerikan halkının büyük bölümü bunları tüketmek istemediklerini , satın aldıkları ürünlerin GDO’lu olup olmadığını bilme hakları olduğunu savunmaktadırlar. ABD hükümetleri ise, biyoteknoloji şirketlerinin çıkarlarına ters geleceği için etiketleme uygulamasına geçmemekte ısrar etmektedirler. Tüketicilerin yaşamları için gereksinim duydukları besin maddelerinin sağlık ve güvenilirliklerini sorgulama haklarına , gıda egemenliklerini koruma haklarına saygı göstermeyen hükümetler karşısında, dünya ülkelerinin duyarlı sivil örgütleri bu görevi üstlenmektedirler. ABD’ndeki Tüketici Örgütleri, Bilim ve Sağlık Örgütleri, Organik Çiftlikler ve Çiftçi Örgütleri başta olmak üzere sivil toplum kuruluşları, GDO’ların sağlık, tarım ve ekolojiye olumsuz etkileri nedeniyle direnç gösterdikleri GDO’lu Gıda Ürünlerini bu tip broşürler ile teşhir etmektedirler.Teşhir edilen ürünler ve bu ürünleri üreten şirketlerin kimler olduğunu dikkatlice incelemenizi, Türkiye’de faaliyet gösteren bazı çok uluslu şirketlerin aynı yada benzer ürünleri Türkiye’ye de soktuklarını hatırlatmak isteriz. Genetik Mühendislik yada Genetik Modifikasyona Uğratılmış Gıdalar, laboratuvar şartlarında gıda için kullanılan bitkilerin yada hayvanların DNA’larının içine çeşitli genlerin yapay olarak aktarılmasıyla oluşurlar. Bunun sonucunda GDO olarak adlandırdığımız Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar meydana gelir. GDO’ların üretim aşamasında, bakteriler, virüsler, böcekler, hayvanlar ve hatta insanlardan gen aktarımı yapılmaktadır. Çoğu Amerikalı, “GDO etiketi” olduğu takdirde bu besinleri tüketmeyeceklerini söylemesine rağmen diğer endüstrileşmiş ülkelerin tersine ABD hükümetleri etiketlemeyi zorunlu kılmamıştır. Bu GDO-suz Ürün Alışveriş Klavuzu satın aldığınız gıdalar hakkında bilgi edinme hakkınızı hatırlatmak ve GDOlu ürünleri tanıma ve onlardan sakınma konusunda size yardımcı olmak için tasarlanmıştır. GDO’lu Ürün Grupları •Meyve ve sebzeler •Snack Foods (Atıştırma Gıdalar-Çerezler) Genetiği değiştirilmiş organizmaları kullanan markalardan nasıl kaçınılır? GD ürünlerden kaçınmanın ipuçları: 1-Organik Ürünler satın alın. Sertifikalı organik ürünler GDO içeremezler. Yani, “%100 organik” ,“organik”, “organik içeriklidir” etiketi taşıyan bir ürün satın aldığınızda, bu ürünün GDO’lar ile üretilmiş olması yasaktır. Örneğin, “ organik içeriklidir” etiketli bir ürün % 70 organik içerikli olsa dahi, %100 GDOsuz olmak zorundadır. 2-“GDOsuz” etiketi arayın. Şirketler gönüllü olarak ürünlerini “GDOsuz” olarak etiketleyebilir. Örneğin “GDOsuz” ve “Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar Kullanılmadan Üretilmiştir”. Bazı ürünlerde ise sadece tek bir riskli içeriğin, örneğin “Soya Lesitin”in, GDOsuz olduğu belirtilir. 3-Riskli içeriklerden kaçının GD herhangi bir mahsül içeren tüm ürünlerden kaçının. Çoğu GD içerikli ürünler dört büyükler ile üretilmiştir: Mısır, Soya Fasulyesi, Kanola ve Pamuk . Genetiği Değiştirilmiş dört büyükler içeren gıda ürünlerinin bazıları aşağıdaki gibidir: Mısır içerikliler: -Mısır unu, yağı, nişastası, gluteni, şurubu ABD’nde , GDO’lu Şeker Pancarı da gıda ürünleri içinde yer almaya başlamıştır. GDO’lu şeker pancarından kaçınmak için organik ve GDOsuz şekerleri, %100 şeker kamışından elde edilen şekerleri veya organik şeker ile üretilmiş şeker ve çikolata ürünlerini tercih edin. 4-Bu klavuzda listelenen ürünleri satın alın. Alışveriş sırasında bu klavuzu yanınızda bulundurun. Alışveriş çantanızda,yada arabanızda saklayın. MEYVE VE SEBZELER Amerika’da satılan taze meyve ve sebzelerin küçük bir kısmı genetiği değiştirilmiştir. Çekirdeksiz karpuz gibi ürünler genetiği değiştirilmiş değildir. Kabak, sarı crookneck kabak ve tatlı mısırların bazıları GDO’lu olabilir. Genetiği değiştirilmiş tek ticari meyve Hawaii’den gelen Papayadır- Hawaii’den gelen papayaların neredeyse yarısı GDOludur. ET, BALIK VE YUMURTALAR Henüz genetiği değiştirilmiş balık, kümes hayvanı veya çiftlik hayvanı satışa sunulmamıştır. Fakat, Tahıl gibi GDOlu ürünlerle beslenen hayvanlardan üretilen pek çok organik olmayan ürün vardır. %100 ot/ çimenle beslenen hayvanları ve çiftlik balığı yerine açık deniz balıklarını tercih edin. Yumurtalar GDOsuz ürünler Egg Innovations Organic ALTERNATİF ET ÜRÜNLERİ Pek çok alternatif et ürünleri genetiği değiştirilmiş ürünlerle işlenir. Bu sebepten ürünlerin içeriğini incelerken risk içeren Dört Büyüklere, özellikle soyaya çok dikkat edin. GDOsuz ürünler 365 Brand (Whole Foods) GDO’lu olma ihtimali olan ürünler: Boca (Kraft) ALTERNATİF SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ: Bazı ABD’li süt ürünleri çiftlik sahipleri ineklerine süt üretimini arttırmak için genetiği değiştirilmiş hormon rbGH( rbST olarak ta bilinir) enjekte eder. “rbGH/rbSTsiz inek” etiketli ürünleri satın alın. Pek çok alternatif süt ve süt ürünleri soya fasulyesinden üretilir ve GD maddeler içerebilir. SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ GDOsuz Ürünler Organik sertifikalı olanlar : Alta Dena Organics rbGHsiz ürünler Alta Dena GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Colombo (General Mills) ALTERNATİF SÜT ve SÜT ÜRÜNLERİ GDOsuz Ürünler GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler 8th Continent MAMALAR Çoğu mamanın ana maddesi süt yada soya proteinidir. Genelde bu ürünlerin içindeki gizli ürünler rbGH enjekte edilmiş ineklerden elde edilen süt veya soyadır. Aynı zamanda bazı markalar GDOlu mısır şurubu, mısır şurubu veya soya lecithini de kullanırlar. GDOsuz ürünler Baby’s Only (certified organic products) GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Beech-Nut TAHIL, BAKLAGİL VE MAKARNALAR Mısır dışında gıda marketinde GDOlu tahıl ürünleri bulunmaz. %100 buğdaydan üretilmiş makarna, kuskus, pirinç, arpa, yulaf,sorgum ve soya hariç kuru baklagilleri tercih edin. GDOsuz Ürünler Annie’s Natural Pasta PAKETLENMİŞ GIDALAR GDOsuz Ürünler Amy’s GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Betty Crocker meals (General Mills) KAHVALTILIK GEVREKLER & BARLAR Genellikle mısır ve soyadan üretildikleri için, kahvaltılık gevrek ve barların GDOlu ürün içerme ihtimali yüksektir. GDOsuz Ürünler Barbara’s (organic line) GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler General Mills FIRINLANMIŞ GIDALAR Buğday unu, pirinç, yulaf gibi fırınlanmış ürünlerin genetiği modifiye edilmese de, çoğu paketlenmiş ekmek ve hamurişi gıdalar Mısır Şurubu gibi GDOlu maddeler içerir. GDOsuz Ürünler Arrowhead Mills (organic line) GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Aunt Jemima (Pinnacle Foods) DONDURULMUŞ GIDALAR Çoğu dondurulmuş gıda üretim aşamasında çok sayıda işleme uğrar. Dört büyüklere dikkat edin, GDOsuz etiketi taşımadığı sürece dört büyüklerden herhangi birini içeren dondurulmuş gıdalardan uzak durun. GDOsuz Ürünler A.C. LaRocco GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Boca (Kraft) ÇORBALAR, SOSLAR VE KONSERVELER Çoğu çorba ve sos pek çok işlemden geçer; alışveriş sırasında içindekiler listesini dört büyükleri de göz önünde bulundurarak dikkatlice inceleyin. ÇORBALAR GDOsuz Ürünler Amy’s GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Chef Boyardee, Healthy Choice (ConAgra) SOSLAR GDOsuz Ürünler Amy’s (organic line) GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Bertolli (Unilever) KONSERVELER GDOsuz Ürünler Amy’s GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Chef Boyardee SALATA SOSLARI, YAĞ ve ÇEŞNİLER Etikette açıklanmadığı taktirde mısır, soya yağı, pamuk tohumu ve kanola yağı büyük ihtimalle GDO içerir. Saf zeytin, hindistancevizi, susam, ayçiçeği, badem, üzümçekirdeği ve yer fıstığı yağı tercih edin. Ve mısır şurubu değil, kamış şekeri ile üretilmiş reçel, tatlı ve jöle satın alın. GDOsuz Ürünler Annie’s GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Crisco (Smucker’s) SNACK FOODS (Atıştırmalık Yiyecekler) Buğday, pirinç ve yulaflı , ayçiçek yağı ve aspir içeren snackleri tercih edin. Genetiği değiştirilmiş patlamış mısır bulunmamaktadır. GDOsuz Ürünler Barbara’s (organic line) GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler FritoLay (Lay’s, Ruffles, Doritos, Cheetos, Tostitos) ENERJİ BARLARI GDOsuz Ürünler Clif Bar GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Balance Bar Nature Valley snack bars and granola bars (General Mills) ŞEKER VE ÇİKOLATALAR & TATLANDIRICILAR Çoğu tatlandırıcı, ve tatlandırıcı barındıran şeker ve çikolata GDO içerir.%100 kamış şekeri, konsantre kamış suyu veya organik şeker içeren GDOsuz tatlandırıcıları, şeker ve çikolataları tercih edin, GDOlu şeker pancarı şekerinden kaçının. Çikolatadaki soya lesitin’e ve şekerdeki mısır şurubuna dikkat edin. Tatlandırıcılardan aspartam GD mikroorganizmalardan üretilir. Aynı zamanda NutraSweet® ve Equal® olarak ta bilinir ve alkolsüz içecekler, şeker, sakız, tatlılar, yoğurt, tabletop tatlandırıcıları, vitamin ile şekersiz öksürük bonbonları gibi eczane ürünleri de dahil olmak üzere 6,000den fazla gıda maddesinde bulunur. ÇİKOLATALAR GDOsuz Ürünler Chocolove GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Hershey’s ŞEKERLER GDOsuz Ürünler Jelly Belly GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Hershey’s TATLANDIRICILAR GDOsuz Ürünler SODALAR, MEYVE SULARI VE DİĞER İÇECEKLER Çoğu meyve suyu GDO’suz meyveden üretilse de mısır bazlı tatlandırıcıların büyük kısmı (mesela yüksek fruktozlu mısır şurubu) GDO içerir.Sodaların çoğu su ve mısır şurubundan üretilir. GDOsuz Ürünler After the Fall organic juices GDOlu Olma İhtimali Olan Ürünler Coca-Cola (Fruitopia, Minute Maid, Hi-C, NESTEA) GİZLİ GD İÇERİKLERİ İşlenmiş ürünler “organik” ya da “GDOsuz” ilan edilmedikleri sürece çoğunlukla gizli GDO barındırırlar. Aşağıdaki içerikler GDOlar ile üretilmiş olabilir. Aspartam, Bu klavuz, genetik testlere değil şirketlerin demeç ve bilgilerine dayanır. “GDOsuz” etiketli ürünler üretim aşaması süresince GDOlu ürün kullanılmadığı anlamına gelse de, GDO doğal yollarla; polen yolu ile, rüzgar ve böcekler ile , tohum bozulması yolu ile ya da insan hatalarıyla yayılabilir. Yani ürünlerin %100 GDOsuz olma garantisi yoktur. GDOlar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için Feffrey M. Smith’in “Genetic Roulette: The Documented Health Risks of Genetically Engineered Foods” ya da Andrwe Kimbrell’in “Your Right to Know: Genetic Engineering and the Secret Changes in Your Food” isimli .kitaplarından faydalanabilirsiniz. Ayrıca; www.centerforfoodsafety.org ve www.HealthierEating.org. --- NON-GMO SHOPPING GUIDE- How to avoid foods made with genetically modified organisms (GMOs) GDO'ya HAYIR PLATFORMU için Dünya Atay tarafından çevirilmiştir. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|