Türkiye Taşkömürü Kurumu, 1957 yılında kömür yıkamaya başlayan Zonguldak lavuarını teknolojinsin eskidiği ve kent merkezinin gelişimini tıkayarak çirkin bir görüntü oluşturduğu gerekçesiyle, 2006 yılı Mart ayında kapattı. Kentten yükselen tüm tepkileri duymazdan gelerek, Kasım ayı içinde de tesisin sökümüne başladı.

Mimarlar Odası Zonguldak Temsilciliği, 150 yıllık bir maden kenti olan Zonguldak'ta önemli bir 'endüstri tarihi mirası' olan lavuarın sökümünün durdurulması ve bir endüstri mirası olarak tescil edilip koruma altına alınması talebiyle, Karabük Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na başvurdu.

Müdürlük uzmanlarınca yerinde yapılan inceleme sonucunda, konu Kurul gündeminde değerlendirilip karar alınana kadar tesisteki inşai ve fiziki
müdahalelerin durdurulması istendi. İstem bir yazı ile Zonguldak Belediyesi ve Türkiye Taşkömürü Kurumu'na iletildi. Kurulun bu kararına karşın yıkımın
sürmesi tepkiyle karşılandı.

Zonguldak Yurttaş İnisiyatifi adı altında bir araya gelen bir grup Zonguldaklı durumu yerinde tespit ederek savcılığa suç duyurusunda bulunmak üzere harekete geçti. Konuyla ilgili bir açıklama yapan Zonguldakbilgi internet gazetesi editörü Gökhan Karabacak "Zonguldak'ın tarihi binaları tek tek yok ediliyor. Lavuara izbe diyenler, yıkılan İşçi Müdürlüğü Binası'nın da 'onarılamayacağını' söylemişlerdi. Koruma Kurulu aynı mimari projeye
sadık kalınarak yeniden yapılması koşuluyla yıkıma izin verdi, ama yıkımın ardından hiçbir adım atılmadı. Şehrin görüntüsünü bozuyor diye Sürmen olarak
bilinen eski iskeleyi yıktılar ve yerine 'yolcu bekleme salonu' adı altında kafe yerleştirdiler" dedi.

Karabacak açıklamasını şöyle sürdürdü: "150 yıllık maden kentinin bir müzesi yok. Müze projeleri yapıldı ve halen ortada bir müze çalışması yok. Zonguldak Merkez Lavuarı, tarihi binasıyla ve şehrin merkezindeki konumuyla müze için en uygun yerdir. Yeni rantların peşinde olanlar lavuar binasını biran önce yok etmek peşindeler. Koruma Kurulu kararına karşın lavuarın yıkımı devam ediyor ama henüz her şey bitmiş değil. Eğer bu yıkıma şimdi karşı çıkmazsak, 500 dönüm arazide gelecekte kurulacak ticarethaneler her gün vicdanımızısızlatacak..."

Öte yandan kentin simgesi durumundaki Uzun Mehmet anıtı çevresindeki otel inşaatının tüm hızıyla sürmesi, kentteki imar talanının ürkütücü boyutlara
eriştiğinin göstergesi olarak yorumlanıyor.

Ahmet Öztürk- sesonline.net 20.11.2006