TİHV’nin, Türk Tabipler Birliği (TTB) ve Adli Tıp Uzmanları Derneği’yle (ATUD) sürdürdüğü işkence karşıtı işbirliği çalışmalarının ürünü niteliğindeki kitap, Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı, Prof. Dr. Okan Akhan, Prof. Dr. Fikri Öztop, Prof. Dr. Veli Lök, Dr. Türkcan Baykal, Dr. Önder Özkalıpçı ve Dr. Ümit Şahin tarafından kaleme alındı. Çizimleri Dr. Korkut Canpolat ve Dr. Halis Dokgöz’e ait olan 236 sayfalık atlas, farklı işkence türlerini fotoğraf, çizim, tıbbi bulgu ve örnekler eşliğinde aktarıyor. Kitap için TİHV’nin 18 yıllık, 1990’dan bu yana yürüttüğü rehabilitasyon ve tedavi çalışmaları sırasında karşılaştığı 10 binden fazla işkence mağduruna ait 6 bini aşkın fotoğraf ve röntgen filmi tarandı. Kitap, TİHV’nin işkence görenlerin tedavi ve rehabilitasyon çalışmalarına katkı sunan gönüllülerin, Avrupa Komisyonu, Birleşmiş Milletler İşkence Görenler için Gönüllüler Fonu, İsveç Kızılhaç, Norveç Helsinki Komitesi, Almanya Af Örgütü ve İsviçre Af Örgütü’nün katkılarıyla hazırlandı. 5 bölümlük İşkence Atlası’nda, “kaba dayak, falaka, askı, elektrik şoku, boğma, tecavüz ve cinsel işkence, soğuğa maruz bırakma, yakma ve sigara söndürme, hayvanların işkence amaçlı kullanımı” ile “aşırı güç kullanımı”ndan oluşan 11 işkence yöntemi aktarılıyor.

İşkenceye sıfır tolerans!

“Savaş, işgal ve çatışmalar, işkenceyi yok ettiğini söyleyenler de dâhil olmak üzere pek çok ülkenin işkence uygulamalarına devam etmeleriyle paralel bir şekilde sürüyor. İşkencenin cezasız bırakılması ve işkencecilerin korunması bütün dünyada işkencenin ortadan kaldırılmasının önündeki en önemli engel” tespitine yer verilen kitapta, dünyadaki işkence uygulamaları da aktarılarak, son yıllarda “terörle mücadele” adı altında İsrail ve ABD’nin içinde olduğu birçok ülkenin işkenceyi yasal hale getirmeye çalıştığına dikkat çekiliyor. Kitapta, Türkiye’de de son yıllarda “işkenceye sıfır tolerans” söyleminin öne çıkmasına karşın mağdur sayısında artış olduğuna vurgu yapılıyor.

Dünyada ilk

TİHV Vakıf Başkanı Yavuz Önen, kitaptaki sunuş yazısında, uzun yıllardır işkencenin tıbbi olarak belgelendirilmesi konusunda detaylı bir atlas hazırlanmasının gündemde olduğunu belirterek, “ Bu çalışmanın uluslararası işbirliği ile gerekli değişiklik ve eklemeler yapıldıktan sonra tüm dünyada konuyla ilgili çalışan çevrelerin ulaşabileceği biçimde en kısa sürede tekrar basılacağını belirtmeliyim. Bu atlasın işkence soruşturmalarında yer alması muhtemel adlî tıp uzmanlarına, çeşitli sağlık ünitelerinde adli tabiplik göre-vi üstlenen sağlık çalışanlarına, resmi işkence soruşturmalarında görev alan hukukçulara, işkence davalarını takip eden avukatlara ve tüm insan hakları savunucularına faydalı olmasını temenni ediyorum. İşkencesiz, barış dolu bir Türkiye özlemiyle...” değerlendirmesine yer veriyor.

Cumhuriyet 19.08.2008