Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (TİGEM) toplam 14 işletmesi AKP iktidarında 2003 yılından 2008 yılının Ekim ayına kadar özelleştirildi. Bunlardan 8 tanesinde alıcılar, özelleştirme şartı olarak taahhüt ettikleri yatırımları yapmazken, öngörülen toplam 163.2 milyon YTL’lik yatırımdan sadece 128.4 milyon YTL’lik kısmı gerçekleştirildi.

Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu (YDK), “TİGEM’in, yatırımları titizlikle denetlemediğini, uyarılara rağmen yatırım taahhütlerini yerine getirmeyen firmalara sözleşme hükümlerini uygulamadığını, hatta bunlardan birinin sözleşmesini bir başka kiracıya devretmesine izin verdiğini” ortaya çıkardı.

YDK’nin “TİGEM 2007 Yılı Raporu”nda Yüksek Planlama Kurulu’nun 4 Temmuz 2003 tarih ve 2003/7-13 sayılı kararı ile kuruluşa bağlı 15 işletmenin, 2’si TİGEM’in iştiraki şeklinde olmak üzere 30 yıl süreli kiralandığı belirtilerek bugüne kadar kiralanan 15 işletmeden, ihalesi önceden yapıldığı için Ekim 2008’de devredilen Bâlâ İşletmesi hariç diğer 14’ünün işletme sonuçlarına yer verildi. Buna göre 8 işletme özelleştirme şartı olarak taahhüt ettiği yatırımı yerine getirmedi. Toplam 163 milyon 248 bin YTL’lik yatırımın sadece 128 milyon 409 bin YTL’lik kısmı yapıldı.

İPTAL EDECEĞİNE DEVRETMİŞLER

Raporda TİGEM özelleştirmeleriyle ilgili “Yatırımları taahhütlerinin altında kalan firmalara, gerekli uyarılarda bulunulmakta ise de uyarılara rağmen taahhütlerini yerine getirmeyen firmalara sözleşme hükümlerinin uygulanması, ayrıca firmalarca kuruluşa beyan edilen yatırımın fiziki ve nakdi tutarına ait bilgilerin gerçekleri yansıtıp yansıtmadığı hususlarının da kuruluşça titizlikle denetlenmesi gerekmektedir” denildi. YDK Raporu’nda, taahhütlerini yerine getirmeyen Altındere Tarım İşletmesi’nin özelleştirilmesinin iptal edileceğine bir başkasına devredilmesi süreci şöyle anlatıldı:

“TİGEM Teftiş Kurulu’nca hazırlanan raporda, kiracı tarafından sözleşmeye aykırı olarak çayır-mera arazilerinin parçalar halinde ve mevkiler halinde 3. kişilere kiraya verildiği, bir şahsın işletme arazilerini işgal ettiği ve bu tecavüzlerin engellenmesine yönelik herhangi bir gayret gösterilmediği, işletme merkezi ve çevresinde dikili çam fidanlarının tahrip edildiği, karaağaçların kesildiği belirlenmiştir. Teftiş Kurulu’nca mahalinde yeniden inceleme yapıldığında söz konusu eksiklik, ihlal ve usulsüzlüklerin devam ettiği belirlenerek Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nde sözleşmenin feshi ile birlikte tahliye davası açılmıştır. İnceleme tarihinde ise (Ekim 2008) davacı kiracı şahsın kiraladığı işletmeyi bir başka kişiye devretme istediğiyle müracaatta bulunduğu, genel müdürlükçe bir komisyon oluşturulduğu, komisyonun devir yapılabileceği görüşünü bildirdiği ve işletmeyi devralan kişiden gereken teminat ile 2008 yılı kirası alınarak sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.”

Raporda bu gelişmeler sonucunda TBMM KİT Komisyonu’nun işletmelerin uzun süreli kiralanmasıyla ilgili olarak yaptığı 12 Nisan 2007 tarihli toplantısında “bu işletmelerin ülke ekonomisine katkıları, üretim, yatırım ve istihdam açısından durumlarının izlenmesi, muhtemel hukuki sorunlarının görülmesi, bunların ortadan kaldırılması yöntemleri hakkında bilgi birikimi, tecrübe oluşana kadar yeni bir kiralama işlemi yapılmaması hususunda bir tavsiye kararı aldığı ve bu tarihten sonra uzun süreli kiralama yapılmadığı” kaydedildi.

MURAT KIŞLALI
Cumhuriyet 11.05.2009