Belediyelerin İller Bankası’na olan borçlarının ödenmesinin bakanlık talimatıyla engellenmesi nedeniyle, bankanın finansman darboğazına girdiği ortaya çıktı. İller Bankası’nın, AKP’nin iktidarda olduğu 2004-2007 arasında çeşitli aylarda belediyelerden borç tahsilatı yapamadığı, bazı belediye ve su idarelerinin yasal paylarının 25-30 kat üstünde kredilendirildikleri anlaşıldı. Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu (YDK) “uygulamaların mevzuata aykırı olduğunu” tespit etti.

YDK’nin “İller Bankası 2007 Yılı Raporu”nda Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’na bağlı olan İller Bankası’nın 2007 sonunda belediyelere kullandırttığı kredi tutarının 4.1 milyar YTL’ye yükseldiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi: “Bankanın gerek mevcut faiz, kredilendirme ve tahsilat uygulamalarının sürdürülmesi, gerekse bakanlık talimatı ile belediye paylarından arızi de olsa kredi borçlarının kesilmemesi yolundaki uygulamalar, bankanın mali yapısını olumsuz etkileyerek altyapı tesislerindeki finansman darboğazını arttıracaktır.” YDK raporunda, Belediye ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkındaki Yasa ile, İller Bankası’na “borçlu belediye ve il özel idarelerinin vadesi geçmiş borç taksitlerini, genel bütçeden bu idarelere ayrılan paylardan kesme” yetkisi verildiği anımsatılarak şöyle denildi: “Banka bu paylardan yüzde 60’ını ilgili idarelere göndermekte, yüzde 40’ını ilgili idarelerin vadesi gelmiş borçlarına mahsup etmektedir. Bununla birlikte 2004, 2005, 2006 yıllarının ağustos, eylül ve ekim aylarına ait paylar ile 2007 yılının nisan, mayıs, haziran aylarına ait payların kesintiye tabi tutulmadan ilgili idarelere gönderildiği, bu nedenle vadesi gelen kredi anapara ve faizlerinin tahsil edilemediği görülmüştür.”

Raporda, 2007’deki bir Bakanlar Kurulu kararıyla İller Bankası’nın belediyelerin yasal paylarından kesebileceği oranın yüzde 40’tan yüzde 15’e indirildiği de belirtilerek “Bu şartlarda bazı kredilerin geri dönüşümünün çok zor hatta imkânsız olacağı anlaşılmaktadır” ifadelerine yer verildi.

Murat KIŞLALI